KMTV · Archief
KMTV / 1008

Romantiek

Ludwig van Beethoven Koorfantasie

1770–1827

Illustratie van Ludwig van Beethoven

Ook in 1808

  • 1808Koning van Holland Lodewijk Napoleon Bonaparte verhuist naar het Paleis op de Dam
  • 1808Beethoven schrijft zijn Bagatelle in a mineur voor piano Für Elise

Het verhaal

De in het Duitse Bonn geboren Ludwig van Beethoven (1770-1827) wordt beschouwd als een der grootste componisten uit de muziekgeschiedenis. Samen met Mozart en Haydn waren zij de drie toonzetters van het classicisme. Men gaat er van uit dat met het componeren van Symfonie 3 Eroïca uit 1803 bij Beethoven de romantiek begint.

 Op 22 december 1808, in een ijzige kou trakteerde Beethoven zichzelf op een benefietconcert in de veronderstelling dat hij Wenen zou verlaten om een functie te aanvaarden in Kassel aan het hof van de koning van Westfalen Jérôme Boneparte. De baan ging echter niet door. Uiteindelijk zou hij niet vertrekken, dankzij de steun van enkele getrouwen.

Het programma bestond uit een vier uur durend concert. Met op het programma Symfonie 5 en 6, Pianoconcert 4 en de Fantasie voor piano, koor en orkest, kortweg Koor Fantasie. Het leek erop dat de toen 38-jarige Beethoven die zelf achter de piano zat zijn afscheid van muziekminnend Wenen wilde onderstrepen om nog eens duidelijk het publiek te overtuigen van zijn genie. De première leek in het water te vallen toen halverwege het orkest en Beethoven zelf de kluts kwijtraakten. De voorafgaande afspraken over herhalingen etc werden niet door iedereen opgevolgd. Gevolg chaos! Het concert werd opnieuw gespeeld.

In Beethovens Koorfantasie in C-opus 80 worden alle mogelijkheden gebundeld om in één compositie terecht te komen: het stuk begint met een pianopartij waarin flink geïmproviseerd wordt. In ieder geval spat het alle kanten uit. Het orkest dat hierop volgt speelt een potpourri en de fantasie eindigt met een ode aan de vrede en vreugde: Wenn sich Lieb’ und Kraft vermählen, Lohnt dem Menschen Götter-Gunst. Deze finale kent een verwantschap naar Beethovens Symfonie 9. Zeer geliefd is het koor Schmeichelnd hold und lieblich.

De delen: Allegro – Allegretto – Allegro molto – Adagio – Marcia – Allegro – Allegretto – Presto

Uitvoerenden: Orkest – Piano solo – Gemengd koor – Solisten: 2 sopranen – 2 alten – alt – 2 tenoren – bas

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Klassiek op de radio / tv