Het verhaal
De Fransman Erik Satie (1866-1925) werd geboren in de havenplaats Honfleur. Hij groeide op in een burgerlijk milieu. Op het conservatorium was hij een onopvallend figuur. Men twijfelde aan zijn talenten. Verder leek hij liever lui dan moe. Hij volgde de raadgevingen van zijn leraren nauwelijks op. Later als componist nam hij het ook niet zo nauw met de bestaande regels. Soms noteerde hij voor de grap muziekjes op vier in plaats van vijf lijnen, liet maatstrepen weg en krabbelde allerlei tekeningetjes en opmerkingen tussen de noten zodat deze vaak onleesbaar waren… Ondanks zijn kolderieke levensstijl en bijzondere manier van componeren oefende hij invloed uit op tijdgenoten zoals Debussy, Ravel, Milhaud e.a.
Satie, de excentriekeling uit het kunstleven van Parijs uit het begin van de twintigste eeuw heeft een wonderbaarlijke schat aan pianostukken gecomponeerd. De bekendste van deze composities zijn Trois gymnopedies (1888) en Gnossennies (1890). Deze korte stukken muziek worden inmiddels tot de pareltjes van de pianoliteratuur gerekend. Het ongewone van de korte pianowerkjes is dat het lijkt alsof er zo maar wat akkoorden zijn neergeschreven met daarboven lukraak een melodielijn. Verder is het merkwaardig dat deze akkoorden of stukjes melodie in de lucht blijven hangen. Satie hield weinig rekening met de gangbare harmonie-eisen. Inmiddels zijn de ‘Satie stukjes’ een geheel eigen leven gaan leiden en kunnen zij eigenlijk met niets en niemand vergeleken worden. Men rekent de pianomuziek van Satie tegenwoordig tot het impressionisme.
Het blijft gissen wat Satie met zijn Gymnopédies heeft bedoeld. Van oorsprong is het woord Gymnopédie Grieks. Gymnopedia betrof in de oudheid in Sparta een jaarlijks festival ter ere van de God Apollo waarbij groepen mannen zongen en dansten. Het kan ook zijn dat Satie het woord gymnopédie als titel gaf omdat hij het exotisch vond klinken. Laten we er verder niet over zeuren maar er naar luisteren…
In de jaren 70 was het met name de Nederlandse pianist Reinbert de Leeuw die de muziek van Satie uit de vergetelheid haalde.
Luister ook eens naar het lied Je te Veux
Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.
