KMTV · Archief
KMTV / 310

Romantiek

Ludwig van Beethoven Fidelio

1770–1827

Illustratie van Ludwig van Beethoven

Ook in 1814

  • 1814Britse troepen bezetten Washington en branden het Witte huis af
  • 1814Napoleon komt aan op Elba om in ballingschap te gaan

Het verhaal

Een muziekjournalist die Ludwig van Beethoven (1770-1827) een paar jaar voor zijn dood aan het werk zag tijdens een repetitie van de opera Fidelio schreef het volgende: ‘Met een verbijsterd gezicht en onaards bezielde ogen, met heftige bewegingen zijn dirigeerstok zwaaiend, stond hij temidden van de uitvoerende musici terwijl hij nauwelijks een noot hoorde. Als er zacht gespeeld moest worden kroop hij bijna onder zijn lessenaar en bij een fout sprong hij op met de vreemdste gebaren, onder het uiten van de meest merkwaardige geluiden. De meester bracht de zangers en orkest totaal in de war…’.

In een brief ( Heiligenstädter Testament) aan zijn broers Casper en Johann  uit 1802 gaf hij uiting aan zijn wanhoop. Hij gaf toe aan zijn toenemende mensenschuwheid en achterdocht, veroorzaakt door zijn toenemende doofheid.

Leonore was de oorspronkelijk naam van de opera Fidelio. In 1805 was Leonore zonder succes in premiere gegaan. Bovendien hadden twee andere componisten, met succes, al een Leonore gecomponeerd. Beethoven legde zijn opera opzij. Meer dan tien jaar later kwam hij met een herziene versie tevoorschijn, nu onder de naam Fidelio. Kenners noemden Fidelio beter, maar zeker ook lichter dan de Leonore. Fidelio is tevens korter.

De opera Fidelio (1814) gaat over Leonore die zich vermomt als man onder de naam Fidelio binnen de gevangenismuren weet te dringen. Daar probeert zij haar man Florestan op te zoeken die als politiek gevangene onder barbaarse omstandigheden onschuldig zit opgesloten in een onderaardse kerker. De verantwoordelijke voor deze eenzame opsluiting is gouverneur Don Pizzaro, deze laatstgenoemde koopt de cipier Rocco om, om Florestan te doden voordat een minister een bezoek brengt aan de gevangenis. Rocco en de vermomde Leonore gaan in het onderaardse op zoek naar een geschikte plek voor het graf. Als Leonore haar reeds ijlende man ziet geeft zij hem een korst brood. Dan komt de gouverneur beneden om Florestan aan het mes te rijgen. Op het juiste moment springt Leonore met een pistool tussen beide en maakt zich bekend. De minister arriveert en laat de gevangenen vrij. Hoogtepunten: Mir ist so wunderbar, Kom Hoffnung, O welche Lust, O namenlose Freude en Wer ein holdes Weib errungen.

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Klassiek op de radio / tv