Klassiekemuziek.tv
KMTV · Archief
KMTV / 100

Renaissance

Palestrina Papae Marcelli

Ook in 1650

  • 1650In de omgeving van Appingedam tien vrouwen ter dood gebracht wegens hekserij
  • 1650Maria Tudor (Bloody Mary) is van 1553 tot haar dood in 1558 koningin van Engeland

Het verhaal

‘De prins van de muziek’ werd de Italiaan Giovanni da Palestrina (1525-1594) in zijn hoogtijdagen genoemd. Behalve componist was Palestrina ook priester, echtgenoot en vader. Zijn werkelijke naam was Giovanni Pierluigi. Omdat hij in de stad Palestrina geboren was, noemde men hem da Palestrina (van Palestrina). Hij was een handig zakenman die rijk werd door hoge bedragen voor zijn composities te vragen, maar ook door zijn hulp in de bontzaak van zijn echtgenote verdiende hij aanzienlijk.

Zoals zo velen in zijn tijd begon Palestrina zijn componisten-carrière als koorknaap. Zijn zangplek werd het Maria Maggiore in Rome. Rond 1550 promoveerde hij tot kapelmeester en organist van de kathedraal van zijn geboorteplaats Palestrina. In 1555 had hij de hoogste positie bereikt die een muzikant in die tijd zich maar kan wensen; een baan in de Sint Pieter en in de pauselijke Sixtijnse kapel, waar hij tevens zijn laatste rustplaats vond.

Palestrina kan zonder meer de grootmeester van de katholieke kerkmuziek genoemd worden en tevens één van de belangrijkste voorlopers van de moderne westerse klassieke muziek. Hij componeerde ongeveer honderd missen waarvan de mis Papae Marcelli uit 1562 als het absolute hoogtepunt wordt beschouwd. De mis dankt de naam aan de opdrachtgever, paus Marcellus. Palestrina  was ook componist van parodiemissen (een mis met bestaande en of wereldlijke fragmenten).

Met enige tegenzin stond de katholieke kerk toe dat in de mis Papae Marcelli het eenstemmige Gregoriaans vervangen werd door meerstemmigheid. De belangrijke kerkvergadering, het Concilie van Trente (rond 1550), liet mondjesmaat de meerstemmigheid (polyfonie) toe. Als voorbeeld diende de meerstemmigheid zoals de pauselijke componist Palestrina deze toonzette. De componist verstond de kunst de stemmen (veelal zes stemmig) zo te plaatsen dat alles verstaanbaar was. Hij propageerde eenvoud en verstaanbaarheid van de gezongen teksten. Behalve missen en motetten schreef Palestrina boekenvol wereldlijke madrigalen.

De mis kent de volgende delen: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus en Agnus Dei

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Meer van Palestrina

Alle andere werken van Palestrina in het archief, op nummer.

Klassiek op de radio / tv