KMTV · Archief
KMTV / 543

Romantiek

Franz Schubert Octet

1797–1828

Illustratie van Franz Schubert

Ook in 1824

  • 18249e symfonie van Ludwig van Beethoven gaat in première
  • 1824Geboortejaar Anton Bruckner en Bedrich Smetana

Het verhaal

Franz Schubert (1797 – 1828) was de zoon van een onderwijzer. Hij werd geboren in Wenen. Vader gaf hem vioolles, en ook kreeg hij zangonderricht. Hij werd bewonderd om zijn sopraanstem. De jonge Franz werd aangenomen als zanger bij het Weense hofkapel. Later werd de beroemde hof componist Antonio Salieri een van zijn leraren. Als jongeman diende hij enige tijd bij zijn vader als hulponderwijzer.

Als componist was Schubert een actief persoon. Dagen achtereen componeerde hij, zonder zich de nodige rust te verschaffen. Tijdens uitvoeringen van zijn muziek bleef hij het liefst onzichtbaar voor het publiek. Hij was klein van gestalte, slechts 1 meter 55 cm, brildragend,  was bezeten van wandelen door de natuur, had veelal geen vaste woon of verblijfplaats (hij woonde in bij vrienden), schaamde zich soms voor zijn armoedige kleding en had nauwelijks aanspraak met vrouwelijke schoon. Men noemde hem wel spottend Little Mushroom.

Behalve een schat aan Liederen, Pianowerken en negen machtige Symfonieën schreef Schubert veel Kamermuziek, waaronder Strijkkwartetten en een prachtig Strijkkwintet.

In 1824 schreef Schubert het Octet in F. De bezetting: twee violen, altviool, cello, contrabas, fagot, hoorn en klarinet. Men neemt aan dat het werd geschreven als voorbereiding voor zijn Symfonie 9. Het Octet kwam tot stand in dezelfde periode als zijn vermaarde Rosamunde-kwartet en het alom bejubelde kwartet Der Tod und das Mädchen. Tijdens het schrijven van deze meesterwerken leed de componist reeds aan syfilis.

Het Octet werd zijn grootste kamermuziekwerk. De zesdelige compositie duurt meer dan een uur. Het werd besteld door de uit Wenen afkomstige klarinet virtuoos Ferdinat Troyer. Men heeft de neiging het Octet te vergelijken met het Septet van zijn idool Ludwig van Beethoven (1770 – 1827). In dit septet klinken dezelfde instrumenten als bij Schubert, doch met één viool minder. Het eerste deel van het Octet is afgeleid van Schuberts lied Der Wanderer uit 1816, terwijl in het 4e deel het thema klinkt uit zijn Singspiel Der Freunde von Salamanka uit 1815.

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Klassiek op de radio / tv