KMTV · Archief
KMTV / 313

Laatromantiek

Anton Bruckner Strijkkwintet

1824–1896

Illustratie van Anton Bruckner

Ook in 1899

  • 1899Guglielmo Marconi brengt een draadloze verbinding tussen Engeland en Frankrijk tot stand
  • 1899Claude Monet schildert Bassin aux nymphéas (Musee d'Orsay)

Het verhaal

Als jongeman was Anton Bruckner (1824-1896) actief als koordirigent en organist. Na zijn ontmoeting met Richard Wagner en zijn muziek, gold deze Duitse componist als een soort afgod voor hem. Bruckner zou zich als componist voornamelijk toeleggen op het componeren van symfonische muziek en religieuze (koor-) werken.

Het Strijkkwintet in F moet als ’tussendoortje’ gezien worden. Zijn reuze symfonieën, wel kathedralen genoemd, werden in eerste instantie nauwelijks begrepen door pers en publiek.  Een van de weinigen die Bruckners muziek wel zag zitten, was Gustav Mahler die in dezelfde trant ging componeren. Mahler werd een fan van Bruckner.

Een dasspeld met diamant was de beloning die de Oostenrijker Bruckner ontving van de hertog van Beieren toen hij zijn Strijkkwintet in F (1879) aan hem opdroeg. In zijn jonge jaren had Bruckner, met behulp van een cellist zich al eens eerder gewaagd aan het maken van een strijkkwintet. Maar pas na zijn dood is dit werk boven water gekomen.

Het Strijkkwintet in F heeft als bezetting de eerste en tweede viool, twee altviolen en cello. Toen het stuk in 1879 aan de opdrachtgever (een vermaard violist en leider van een kamerensemble) werd overhandigd, toonde deze zich zeer gekwetst. Volgens de violist was het strijkkwintet namelijk onbespeelbaar, wat vooral voor het scherzo gold. Er waren critici die het strijkkwintet spottend Symfonie voor vijf strijkers noemden. Gelukkig zetten andere ensembles het werk direct op hun repertoire en ook de hertog van Bieren was er zeer mee in zijn sas. Zo ver wij weten is het Bruckners enige grote werk voor kamermuziek. Het kwintet heeft vier delen en duurt ca 40 minuten. Het langzame deel uit het kwintet zou later enorm populair worden in de bewerking voor strijkorkest, onder de naam Adagio voor strijkers.

Heeft u een opmerking of aanmerkingen over dit item, horen wij dit graag van U.

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Klassiek op de radio / tv