KMTV · Archief
KMTV / 561

Laatromantiek

Franz Liszt Pianowerken

1811–1886

Illustratie van Franz Liszt

Ook in 1886

  • 1886De beeldhouder Auguste Rodin start met het werk De burgers van Calais
  • 1886Karl Benz krijgt patent op benzinemotor

Het verhaal

Naar het schijnt zou de Hongaar Franz Liszt (1811 – 1886) meer dan duizend stukken voor pianosolo hebben geschreven. Neem daarbij dan nog een oratorium, de pianoconcerten, symfonische gedichten en symfonieën dan kunnen we spreken van een productief componist. Overigens was Liszt een van de eersten die een nieuw genre symfonische muziek introduceerde, het eendelige symfonisch gedicht. Een werk waar een gedicht, verhaal, schilderij etc aan ten grondslag ligt.

Liszt slaagde er in om de piano als een orkest te laten klinken. Bestaande orkestwerken en opera’s werden voor piano bewerkt.  Hij trad op als pianist en deed toehoorders versteld staan van zijn virtuositeit. Liszt was een showman, een klavierleeuw. Hij werd bewonderd door mannen en aanbeden door vrouwen. Concerten met Liszt aan de vleugel veroorzaakte massahysterie. Liszt leek de eerste popster op aarde.

Behalve componist en uitvoerend musicus was Franz Liszt dirigent, pedagoog, criticus en organisator van concerten. Verder was hij steun en toeverlaat voor collega componisten die hun muziek nauwelijks uitgevoerd kregen of het financieel moeilijk hadden.

Onder de meest geliefde composities voor piano solo van Liszt behoren de drie Liebesträume uit 1850 waarvan nummer 3 zeer bekend is en tot de meest gespeelde pianowerken uit de muziekliteratuur behoort.  Andere veel uitgevoerde pianowerken zijn de 19 Hongaarse rapsodieën waarvan nummer 2 het meest gespeeld wordt. Verder zijn geliefd het monumentale stuk voor piano solo Pianosonate in b mineur uit 1853 en niet te vergeten de Consolations. Beroemd is ook La Campanella, een melodie welke Liszt gebruikte uit het tweede vioolconcert van Nicolo Paganini (1782 – 1840). Van dit werk maakte hij een grote en zeer moeilijke etude. Liszt componeerde vier Mephisto Walzer. De nrs 1 en 2 waren eerst orkestwerken maar later gearrangeerd voor piano. De nrs 3 en 4 zijn voor pianosolo geschreven. Verder componeerde hij twee Pianoconcerten waarvan nr 1 het meest wordt uitgevoerd.

Spectaculair is de Totentanz voor piano en orkest uit 1860 met daarin het onheilspellende Dies Irae, de Dag des oordeels .

En dan zijn er nog de ballades, berceuses, etudes, polonaises, walsen, variaties…

Luister

De video komt van YouTube en laadt pas als u op afspelen drukt.

Klassiek op de radio / tv