Het verhaal
De kosmopoliet Franz Liszt (1811 – 1886) werd geboren in Hongarije. Hij was een wonderkind. Op negenjarige leeftijd gaf hij concerten als pianovirtuoos. Behalve pianist werd hij componist, dirigent, en weldoener voor menig collega. Liszt zorgde voor vernieuwing in de muziek. De conservatieve componisten hadden bij hem afgedaan. Met zijn vooruitstrevende ideeën was hij misschien wel de voorbode van de moderne muziek van de twintigste eeuw.
Liszt componeerde maar liefst dertien symfonische gedichten. Men noemt hem wel de uitvinder van het symfonisch gedicht. Het betreft een eendelig muziekstuk met een programmatische inhoud, bijvoorbeeld een verhaal, schilderij, landschap o.i.d.
Het onderwerp uit het symfonisch gedicht Prometheus stamt uit de Griekse mythologie. Liszt schreef het muziekstuk in 1855. Prometheus was een titaan. Hij had het vuur van Zeus gestolen en aan de mens gegeven. Als straf werd hij vastgeketend aan een rots waar elke dag een adelaar van zijn lever kwam eten. Nog steeds wordt Prometheus met de techniek in verband gebracht. Voor de Technische Universiteit in Delft is Prometheus het officieel symbool.
Oorspronkelijk (1850) bestond het werk uit een ouverture en koren. Vijf jaar later herschreef Liszt het werk tot een eendelig symfonisch gedicht. Pijn, hoop en overwinning zijn de muzikale ingrediënten in het werk. Vanwege de vele dissonanten, de weinig herkenbare melodieën, en de ingewikkelde ritmiek werd het stuk omschreven en bekritiseerd als de nieuwe muziek van dat moment en werd daarom niet door iedereen in dank afgenomen.
Er bestaat eveneens een transcriptie voor twee piano’s.
Andere componisten die een werk schreven rond de mythe van Prometheus waren o.a. Beethoven, Orff, en Skrjabin. Ook kunstschilders hielden zich met Prometheus op, Rubens van één van hen.
